Typ widmowy

From Celestia

Opis

Jak wiadomo promieniowanie ciał niebieskich jest tylko zbliżone do promieniowania ciała doskonale czarnego. Podstawową różnicą pomiędzy nimi jest istnienie linii absorbcyjnych w widmach ciał rzeczywistych. Na podstawie widma promieniowania można określić np. temperaturę czy skład chemiczny. Widma promieniowania posłużyły do sklasyfikowania gwiazd. Obecnie używa się siedmiu zasadniczych typów widmowych: O, B, A, F G, K, M, które można uszeregować w sposób ciągły w związku z czym dodano do każdego typu cyfrę definiującą podklasę. W ten sposób gwiazdy można uszeregować kolejno: O0, O1, ... O9, B0, B1, ..., M8, M9. Kolejność typów widmowych odpowiada malejącym temperaturom gwiazd: gwiazdy typu O0 są najgorętsze, typu M9 najchłodniejsze. Gwiazdy klasyfikuje się do danych typów widmowych za pomocą wskaźnika (B-V), z systemu fotometrycznego Johnsona. Wskaźnik ten odpowiada kątowi nachylenia widma gwiazdy.

[Edytuj]

Diagram H-R

Porównania typów widmowych najlepiej jest dokonać na diagramie Hertzsprunga-Russela. Diagram ten przedstawia zależność jasności absolutnej (czasem wskaźnika (B-V) - wynik jest ten sam) od temperatury (czyli typu widmowego). Na diagramie tym wyraźnie widać tzw. Ciąg główny, gałąź olbrzymów czy białych karłów.

[Edytuj]

Przykłady widma

Słońce jest typu widmowego G2V, Vega (α Lyr) A0V.

Poniżej znajduje się wykres natężenia fali od jej długości dla 3 typów widmowych: A0V, G2V, M5V. (autor: R.A. Jansen )

(wykres jest znormalizowany do 1, pozioma skala jest logarytmiczna (!) )

Za kąt nachylenia prawej części widma odpowiada temperatura gwiazdy (zgodnie z wzorem na promieniowanie ciała doskonale czarnego). Kąt ten mierzony jest wskaźnikiem (B-V)

Za skok widma (tzw. skok Balmera) w okolicach 400nm (nie we wszystkich typach, zależy od temperatury) odpowiada zawartość metali w gwieździe, przy czym astronomowie za metale uważają wszystkie pierwiastki cięższe helu. Skok ten powstaje w wyniku wzudzenia się kolejnych stanów kwantowych cząstek. Za ilościowy opis tego skoku odpowiada wskaźnik (U-B).

Na APOD'zie kiedy pojawiło się zdjęcie ukazujące typy widmowe. Na zdjęciu tym dobrze widać przesunięcie maksimum emisji wraz z temperaturą, w stronę krótszych fal (niebieskich).