Saturn

From Celestia

Saturn jest drugą co do wielkości planetą Układu Słonecznego i był uważany za najbardziej oddaloną od Słońca aż do 1781 r., diekry odkryto Urana. Jest najdalszą planetą widoczną gołym okiem. Gdy znajduje się w bezgwiezdnym obszarze nieba, jego blask przyciąga uwagę, a obserwowany przez amatorski teleskop wywiera niezapomniane wrażenia, szczególnie wtedy, gdy jego pierścienie są obrócone w kierunku Ziemi. Sama planeta wygląda jak żółtawy krążek pokryty pasmami chmur na sąsiednim Jowiszu. Nazwę planety nadaną jej przez starożytnych Greków - Kronos - Rzymianie zmienili na Saturn - łacińskie imię greckiego boga Kronosa, ojca Zeusa, zwanego przez Rzymian Jowiszem. Uważa się, że atmosfera Saturna jest bardzo podobna do Jowiszowej,

źródło: www.astro-forum.org Michał B

[Edytuj]

Saturn-obserwacje.

Druga, co do wielkości planeta Układu Słonecznego, w raz ze swoim systemem pierścieni, stanowi wdzięczny obiekt obserwacji dla obserwatora wyposażonego w niewielki teleskop. Jeżeli jednak chcemy podziwiać szczegóły budowy pierścieni oraz struktury gazowej atmosfery globu, powinniśmy użyć teleskopu o aperturze co najmniej 10cm i dobrej optyce. W obserwacjach Saturna jak i pozostałych planet, bardzo ważną rolę poza wielkością i jakością teleskopu odgrywa stan atmosfery - seeing. Doświadczeni obserwatorzy, używają najczęściej teleskopów katadioptrycznych(soczewkowo-zwierciadlanych) o dużej aperturze(20cm i więcej) i uznanej jakości. Wyniki ich pracy w postaci fotografii prezentowanych w Internecie, przyprawiają o prawdziwy „zawrót głowy”. Należy zwrócić uwagę na to, iż prezentowane fotografie Saturna, dzięki specjalnym technikom fotografowania i komputerowej obróbce, odbiegają kontrastem i nasyceniem kolorów od obrazu widzianego w teleskopie.

[Edytuj]

Dobór teleskopu.

Do obserwacji Saturna potrzebujemy teleskopu o dobrej optyce, przyzwoitej mechanice i wyposażonego w stabilny montaż. Mechanika teleskopu powinna przede wszystkim gwarantować pewne i dokładne ustawienie ostrości. Montaż zaś, pewnie i stabilnie prowadzi teleskop za ruchem planety, pozwalając wymieniać okulary, dobierać filtry, wpatrywać się „godzinami” w obraz Saturna, wyławiać najsubtelniejsze szczegóły.

Popularnymi i sprawdzonymi rozwiązaniami są:

refraktory achromatyczne o aperturze od 10cm i małej światłosile (f/10 i mniejszej)
teleskopy katadioptryczne Maksutova i Schmidta o aperturze od 5”(12, 7cm) i małej światłosile(f/10 i mniej)
refraktory ED i APO od apertury 8cm-10cm
SYNTA 8” DOB . Teleskop systemu Newtona, jasny -f/6, na montażu Dobsona, to wydawałoby się przeciwieństwo teleskopu planetarnego. Tymczasem wspaniałe obrazy planet w tym teleskopie to reguła. „Tajemnica” tkwi w doskonałej jakości optyce tego teleskopu. Niepopularny wśród „planeciarzy” montaż Dobsona wymaga ręcznego prowadzenia teleskopu w 2 osiach. Cechuje go jednak generalnie duża stabilność, pozwalająca precyzyjnie ustawić ostrość, co w teleskopach o dużej światłosile ma znaczenie krytyczne.

[Edytuj]

Okulary i powiększenie.

Obserwowana wielkość tarczy Saturna to zaledwie połowa wielkości tarczy największej planety Układu Słonecznego-Jowisza.

-wielkość tarczy Saturna w opozycji : ok. 19” (sekund kątowych)

-rozmiar Saturna do krawędzi pierścieni : ok. 42”(sekund kątowych)

Aby więc obserwować tarczę Saturna w podobnej skali musimy użyć dwukrotnie większego powiększenia. Tarcza Saturna jest też mniej urozmaicona niż tarcza Jowisza i „malowana” mniej kontrastowo. Jednak czynnikiem ostatecznie określającym wielkość możliwego do zastosowanego powiększenia jest seeing! Warto posiadać w swoim zestawie okular dający powiększenie ok. 200x. Czasami atmosfera pozwala zastosować z dobrym skutkiem powiększenia znacznie większe, ale takie okazje zdarzają się bardzo rzadko.

[Edytuj]

Wspomagacze - filtry planetarne.

Od lat najpopularniejszymi „wspomagaczami” w obserwacji wizualnej planet, są różnego rodzaju filtry. Filtry planetarne, od tych prostych, przepuszczających światło określonego koloru, po bardziej skomplikowane o złożonym spektrum przepuszczanego światła, subtelnie poprawiają kontrast struktur widzianych na tarczy planety. Działanie filtra polega na przepuszczaniu światła określonego koloru. Strefy planety mające właśnie taki kolor pozostają jasne. Filtr blokuje jednocześnie światło innego koloru. Strefy planety mające kolor blokowany stają się znacznie ciemniejsze. Oczywiście Saturn posiada struktury w różnych kolorach. W związku z tym stosując różne filtry, możemy wzmocnić różne struktury na globie Saturna.

Przykłady:

filtr pomarańczowy: uwydatnia detale w pasach chmur na globie
filtr czerwony: podnosi kontrast pomiędzy jasnymi obszarami a ciemnymi pasami planety
filtr zielony: podnosi kontrast pomiędzy czerwonymi i niebieskimi rejonami Saturna

[Edytuj]

Co możemy zobaczyć.

Poniższy rysunek przedstawia Saturna, nazwy struktur na jego tarczy i oznaczenie elementów systemu pierścieni. Uwaga: obraz odwrócony.

źródło: www.astro-forum.org Michał B

1-południowy obszar biegunowy
2-południowy pas umiarkowany
3-południowy pas równikowy
4-południowy obszar równikowy
5-północna strefa umiarkowana
6-północny obszar biegunowy
7-cień planety na pierścieniach
8-pierścień C
9-pierścień B
10-Przerwa Cassiniego
11-pierścień A

Co pokaże teleskop. To krótki przegląd możliwości teleskopów używanych przez użytkowników astro-forum.org. Seeing bardzo dobry. Oznaczenie wg rys.1.

refraktor achromatyczny 100/1000:
- <to do>
Maksutov 127/1500.
- Przerwa Cassiniego(10),
- południowy pas równikowy(3),
- cień planety na pierścieniach(7).
- południowy obszar biegunowy(1)
Schmidt 203/2035:
- <to do>
Synta 200/1200 Dob:
- <to do>
refraktor ED 80/600:
- <to do>

[Edytuj]

System pierścieni.

źródło: www.astro-forum.org Misiowaty

Saturn nie jest jedyną planetą w Układzie Słonecznym posiadającą system pierścieni. Jest za to jedyną, której pierścienie możemy obserwować przy pomocy amatorskiego sprzętu astro. Ponieważ jednak oś obrotu Saturna jest nachylona pod kątem ok. 27*[stopni] do płaszczyzny jego orbity, obserwujemy pierścienie z różnej perspektywy(w okresie 29lat- tyle zajmuje Saturnowi okrążenie Słońca). Warto zwrócić uwagę na to, że powoduje to okresy doskonałej widzialności pierścieni jak i okres w którym pierścienie są niewidoczne. Saturn bez pierścieni!!! Wyobrażacie to sobie?

[Edytuj]